De Nacht van de literatuur in vogelvlucht

De Nacht van de Literatuur (hierna: NvdL) is niet echt een náchtfestival; het vindt ’s avonds plaats, ook al duurt het daarop aansluitende Slotfeest tot in de late uurtjes. De naam is ontleend aan de Nacht van de Poëzie in de stad Utrecht. De Dag van de Literatuur bestaat al; dit evenement vindt om het jaar plaats in Rotterdam.
De initiatiefnemers van de NvdL, Ben Stoelinga en Guido de Wijs, wilden al in 2014 voor alle lezers in Amersfoort graag een festival over boeken – proza en ook poëzie – met landelijk bekende schrijvers en aanstormend schrijftalent uit Amersfoort en omstreken. Zij gingen nog uit van één locatie, maar al gauw ontstond het plan om het festival in De Bibliotheek Eemland te organiseren met simultaan optredens van auteurs in kroegen, zalen, boten en monumenten rond het Eemplein.

Wat vooraf ging

De NvdL kwam niet uit de lucht vallen. Adri Baijens en Lex van de Haterd organiseerden van 2002 tot en met 2011 maar liefst 19 literaire diners onder de vlag van SLEE (Stichting Literaire Evenementen Eemland) in Restaurant De Proeftuin van het Vakcollege Amersfoort. Toen zij besloten te stoppen, namen Ben Stoelinga en Guido de Wijs het literatuur-stokje over. Leerhotel Het Klooster werd de nieuwe locatie van het Literair Diner voor drie seizoenen (2012/2013/2014). Daarna verhuisde het diner naar het KAdECafé (2015/2016). Elk seizoen telde drie Literaire Diners, die aansloten bij het thema van de CPNB-Boekenweek of de Maand van het Spannende Boek. Te gast waren onder anderen Jan Terlouw, Ivo de Wijs, Gerbrand Bakker, Jaap Robben, Frank van Pamelen en Sidney Vollmer. Elk diner werd geopend door de dan dienstdoende Stadsdichter van Amersfoort: David van den Bosch, Arjen van der Linden, Cees van Weerd, Nynke Geertsma en Eva Vleeskruyer.

Nacht van de Literatuur

Ben Stoelinga liep in juni 2013 door Leerhotel Het Klooster, zag dat er hotelkamers waren en bedacht op dat moment de Nacht van de Literatuur: eerst een avonddiner met literatuurvoordrachten en daarna slapen op dezelfde locatie. Dan ’s morgens ontbijt op bed, aangeboden door wakkere auteurs met een passende tekst. Dat alles onder het motto Dichter bij het bed.
Het zou nog een paar jaar duren voordat de eerste NvdL in een totaal andere vorm van de grond kwam. Pas op zaterdag 19 september 2015 vond de allereerste NvdL plaats in het KAdECafé in samenwerking met Karin Horst van De Bibliotheek Eemland en Hans van Helden. Daarna werd elk jaar een NvdL georganiseerd, behalve in 2020 (corona).

Programma

De NvdL vond aanvankelijk plaats in de maand september op meerdere locaties, van 20:00 tot 23:00 uur, met aansluitend tot diep in de nacht het Slotfeest. Het evenement was gratis en bezoekers konden niet reserveren. Elk festival werd officieel geopend door de wethouder van cultuur en de Stadsdichter van Amersfoort.
Daarna begon het avondprogramma, waarin alle gecontracteerde schrijvers twee of drie keer optraden. De bezoekers rouleerden van de ene locatie naar de andere en konden zo het optreden van drie schrijvers bijwonen.
In de loop der tijd beschikten we naast het Eemhuis over de volgende locaties: Mannenzaal, Flehite, Observant, Oud-Katholieke Kerk, St. Aegtenkapel, De Drie Ringen, Eemcafé, De Inspiratieboot, Fietsboot Eemlijn, Zandfoort aan de Eem, Volmolen, Hotelboot Vita Nova, Het Lokaal, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en FLUOR. Veel organisaties werkten belangeloos of voor een bescheiden huurbedrag mee.

Corona

Na de vijfde editie van de NvdL in 2019 werd door de coronacrisis alles anders. In 2020 werd de NvdL zelfs geannuleerd. In 2021 werd vanwege de nog geldende coronaregels een on line versie georganiseerd: de Avond van het Boek. In De Bibliotheek Eemland interviewde Tim den Besten de auteurs Marieke Lucas Rijneveld en Hanna Bervoets, die voor de Boekenweek 2021 het Boekenweekgeschenk Wat wij zagen schreef. Later in dat jaar volgde een afgeslankte NvdL met Tommy Wieringa, Auke Hulst en Tobi Lakmaker, met bezoekers op anderhalve meter afstand van elkaar.
Ook in 2022 was door corona een omvangrijk festival onmogelijk. Wél was er een ‘proloog’ met Christel Jansen in het Kade Café en bij de start van de Boekenweek op 10 april was er weer een NvdL op één locatie: De Bibliotheek Eemland. Onno Blom interviewde daar de schrijvers Arnon Grunberg en Lale Gül. Recent was bekend geworden dat Arnon Grunberg de P.C. Hooftprijs 2022 had gewonnen en Lale Gül door EW uitgeroepen was tot Nederlander van het Jaar en bovendien voor haar boek Ik ga leven de NS Publieksprijs had gewonnen. De zaal zat bomvol.

Aantal bezoekers

Het eerste festival NvdL in 2015 was meteen een publiekstrekker. Mede dankzij een boekenmarkt op het Kleine Spui werden 1500 bezoekers geteld. In 2016, 2017, 2018 en 2019 waren dat er ongeveer 1000.
Een ingrijpende verandering kwam in 2023: de NvdL was niet meer gratis. Dit heeft echter geen invloed gehad op de publieke belangstelling. Op 18 maart 2023 was er in de Boekenweek weer een ‘normale’ NvdL op 10 locaties met maar liefst 13 auteurs en nu konden bezoekers vooraf kaartjes reserveren en ook passe-partouts aanschaffen. Er kwamen 850 bezoekers.
De volgende NvdL staat reeds in de steigers en zal plaatsvinden in de Boekenweek 2024 op zaterdag 23 maart, met ook nu weer presentaties van schrijvers op vele locaties.

Stichting en convenant

De NvdL is een Stichting en is er een convenant tot stand gekomen met De Bibliotheek Eemland, die de NvdL ook financieel en materieel ondersteunt. Het festival ontvangt subsidie van de Gemeente Amersfoort en de Provincie Utrecht.

Ambitie NvdL

Het streven is om, net als de Nacht van de Poëzie, een landelijk festival te worden, dat een belangrijk onderdeel zal zijn van de jaarlijkse Boekenweek: een evenement voor alle doelgroepen; in combinatie met andere kunstdisciplines, met signeersessies, schrijfworkshops, voorleessessies, interviews, talkshows en een boekenmarkt.

Organisatie

Werkgroepleden

Elena Alekseeva, Klaas de Boer, Gerard Geerlings, Ellen van Genuchten, Dagmar Holtman, Karin Horst, Betty Huisman (voorzitter), Jelmer Soes, Sebastiaan Spiekerman en Guido de Wijs.

Bestuur

Yvonne Ploum (voorzitter), Claus Hoekstra (secretaris), Christien Manni (penningmeester), Karin Horst, Gerard Geerlings

Wat doen wij nog meer?

De Stichting Nacht van de Literatuur organiseert naast het jaarlijks terugkerend evenement diverse andere literaire activiteiten.

– Schrijvers op de Planken : een drietal avonden in aanloop naar de Nacht van de literatuur. Dit organiseren we ism De bibliotheek Eemland, Theater Vooropleiding Amersfoort (TVA) en de HKU – afdeling Writing for Performance.
– Books on tour voor jongeren: in samenwerking met Books on Tour en de Bibliotheek Eemland
– Internationale verhalenmiddag ism Stichting Mezrab Amsterdam.
– Schrijfwedstrijd gekoppeld aan de komst van één van de schrijvers.

Contact

Algemeen
info@nachtvandeliteratuur.nl

Pers & promotie
info@nachtvandeliteratuur.nl

Financiën
penningmeester@nachtvandeliteratuur.nl

Sponsoren

De Nacht van de Literatuur wordt mede mogelijk gemaakt door:

Your content goes here. Edit or remove this text inline or in the module Content settings. You can also style every aspect of this content in the module Design settings and even apply custom CSS to this text in the module Advanced settings.

test popup

Blijf op de hoogte

En schrijf je in voor de nieuwsbrief van de Nacht van de Literatuur.

Je aanmelding is gelukt!